Δίδακτρα στα Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών

Πρέπει να διατηρηθεί η απόφαση της Συγκλήτου που δεν επιτρέπει τα δίδακτρα στα μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών; Το μεταπτυχιακό πρόγραμμα αποτελεί συνέχεια του προπτυχιακού προγράμματος και πρέπει να διέπεται από τους ίδιους όρους (της μη επιβολής διδάκτρων); Αν ναι, επιτρέπεται να υπάρχουν και μεταπτυχιακά που δεν διέπονται από τους όρους αυτούς και με ποιες προϋποθέσεις; Ποιος τους καθορίζει; Όταν αναφερόμαστε σε μεταπτυχιακό πρόγραμμα εννoούμε και τους δύο κύκλους τους; Πρέπει να διαμορφωθεί ενιαίο πλάισιο αρχών για το σύνολο του Α.Π.Θ. στο θέμα αυτό, το οποίο και να ενταχθεί στον Οργανισμό, ή μπορεί κάθε σχολή να έχει το δικό της πλαίσιο; Αυτά και άλλα πολλά ερωτήματα καλούμαστε να απαντήσουμε ως μέλη ΔΕΠ.

15 γνώμες στο “Δίδακτρα στα Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών

  1. Τα ερωτήματα είναι πολλά και δε μπορούν να απαντηθούν όλα με μια καταχώρηση. Για την ώρα θα απαντήσω σε όσα θεωρώ πρωτεύοντα. Νομίζω ότι δεν πρέπει να υπάρξει μια κεντρική απόφαση που θα απαγορεύει τα δίδακτρα σε όλα τα ΠΜΣ του ΑΠΘ ή, αντίθετα, θα επιβάλλει δίδακτρα σε όλα ανεξαιρέτως τα ΠΜΣ. Στον Οργανισμό θα πρέπει ωστόσο να αναφέρεται ένα πλαίσιο αρχών το οποίο να διευκρινίζει σε ποιες περιπτώσεις επιτρέπονται δίδακτρα (ή παράβολα ή όπως αλλιώς θα ονομαστούν), μέχρι ποιο ύψος μπορούν να ανέρχονται και πώς θα αξιοποιούνται.
    Από θέση αρχής είμαι αντίθετη στην καταβολή διδάκτρων στα μεταπτυχιακά. Πιστεύω ότι όλοι πρέπει να προσπαθήσουμε να κρατήσουμε όσα περισσότερα ΠΜΣ του ΑΠΘ μπορούμε χωρίς δίδακτρα για όσο χρόνο τα καταφέρουμε. Ωστόσο δεν πρέπει να έχουμε αυταπάτες. Ούτε σήμερα οι μεταπτυχιακές σπουδές είναι δωρεάν. Κοστίζουν ακριβά: προϋποθέτουν στέγη, βιβλία και ένα σωρό έξοδα για την έρευνα. Αρα ούτε σήμερα μπορεί να σπουδάσει ο καθένας σε μεταπτυχιακό επίπεδο. Δεν είμαστε σε θέση να προσφέρουμε καμιά υποτροφία σε μεταπτυχιακούς φοιτητές που αξίζουν αλλά πένονται. Επομένως και χωρίς δίδακτρα προβλέπω ότι η ανισότητα στις μεταπτυχιακές σπουδές θα ενταθεί. Ένα ΠΜΣ χωρίς πόρους δε μπορεί να προσφέρει στους φοιτητές του βιβλία, σύγχρονα όργανα και εργαλεία έρευνας, διαλέξεις και σεμινάρια από άλλους διδάσκοντες εκτός ΑΠΘ. Άρα όσοι είναι εύρωστοι οικονομικά θα τα βρουν όλα αυτά μόνοι τους με ταξίδια, summer schools κλπ. Υπάρχει ο κίνδυνος και κακά ΠΜΣ να έχουμε και ισότητα ευκαιριών να μην έχουμε. Δε νομίζω πως αυτό θέλουμε. Όσο για το να αγωνιστούμε για κρατική χρηματοδότηση των ΠΜΣ, καμιά αντίρρηση. Μέχρι να πετύχει ο αγώνας όμως τι θα κάνουμε; Ως γνωστόν οι εξελίξεις στην επιστήμη δεν περιμένουν την ευόδωση των δικών μας αγώνων.

  2. H απόφαση της Συγκλήτου για μη επιβολή διδάκτρων στις μεταπτυχιακές σπουδές δεν μπορεί να παραμενει αναλλοίωτη στην πορεία του ιστορικού χρόνου και (οφείλει να) υπόκειται, με τη σειρά της, σε στοχαστικές αναπροσαρμογές.
    Επειδή τα ΠΜΣ δεν έχουν όλα τις ίδιες ανάγκες και τα ίδια λειτουργικά έξοδα, δεν μπορούν όλα να στεγάζονται κάτω από την ίδια απόφαση περί καταβολής ή μη καταβολής διδάκτρων. Αν ο Οργανισμός επεξεργαστεί ένα ενιαίο πλαίσιο αρχών, ευέλικτων ωστόσο, κάθε Σχολή και κάθε Τμήμα οφείλει να το εξειδικεύσει.
    Είμαι επίσης αντίθετη, για λόγους αρχής, στην καταβολή διδάκτρων στα ΠΜΣ και είμαι επίσης σύμφωνη στη διατήρηση όσων περισσότερων «δωρεάν» ΠΜΣ για όσο χρόνο…
    Ωστόσο, με γνώμονα τις στοχαστικές αναπροσαρμογές που ανέφερα στην αρχή, και κρίνοντας από τις (μικρότερες σε σύγκριση με άλλες Σχολές) ανάγκες των ΠΜΣ στο δικό μου Τμήμα, ευχαρίστως θα συζητούσα την προοπτική τέλους εγγραφής είτε άπαξ είτε σε κάθε εξάμηνο σπουδών. Το ποσό μένει να προσδιοριστεί.
    Μαίρη Μικέ
    Τμήμα Φιλολογίας

  3. Αγαπητοί Συνάδελφοι-σες

    Επειδή ξεκίνησε μια πολύ ενδιαφέρουσα και σημαντική συζήτηση για «Δίδακτρα στα Μεταπτυχιακά» θα μου επιτρέψετε να παρέμβω και να θέσω πρώτα το πλαίσιο, στο οποίο πρέπει να διεξαχθεί η συζήτηση, τουλάχιστον στα όργανα του πανεπιστήμιου και κυρίως στη Σύγκλητο, πέρα από τις θεμιτές ιδεολογικές, συναισθηματικές, παραταξιακές και άλλες τοποθετήσεις.

    Πρώτα θα δούμε το νομικό πλαίσιο που θα μας καθορίσει τον τρόπο λειτουργίας μας, γιατί δυστυχώς διαπιστώνεται ότι πάλι αρκετοί «μιλούν» αγνοώντας το.

    Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία 4009/11, 4076/12 και 4115/13 ( Άρθρο 8 παρ.10 ιγ) τον ορισμό ή μη διδάκτρων και του ύψους τους για τα μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών τον καθορίζει το Συμβούλιο του Ιδρύματος , ύστερα από γνώμη του Κοσμήτορα της αντίστοιχης σχολής.

    Επίσης (Αρθρο 7 παρ. 4) η Σχολή συντονίζει και οργανώνει τα προγράμματα μεταπτυχιακών και διδακτορικών σπουδών που υπάγονται σε αυτή και αναθέτει την υλοποίησή τους στα Τμήματα ή σε ομάδες διδασκόντων. Τα προγράμματα μεταπτυχιακών και διδακτορικών σπουδών λειτουργούν σύμφωνα με τον Οργανισμό του Ιδρύματος, ο οποίος δεν συντάχτηκε ακόμη, αλλά σύντομα θα προχωρήσει.

    Αυτά όμως δεν ισχύουν προσωρινά γιατί μέχρι την έκδοση των Οργανισμών των Ιδρυμάτων για τα Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Π.Μ.Σ.) και την εκπόνηση των διδακτορικών διατριβών εξακολουθούν να ισχύουν οι διατάξεις του ν. 3685/2008 (Α΄ 148), όπως τροποποιήθηκε και ισχύει. (Αρθ. 80 μεταβατικές διατάξεις, 11. α). Τις προτάσεις λοιπόν για τα μεταπτυχιακά τις διαμορφώνουν τα Τμήματα και ήδη τις διαμόρφωσαν με το ακαδημαϊκό περιεχόμενο και τον το οικονομικό τους σκέλος (προϋπολογισμός, έσοδα-έξοδα

    Στη Σύγκλητο κατατέθηκαν 43 προτάσεις-αποφάσεις Τμημάτων για τροποποιήσεις υπαρχόντων και δημιουργία νέων μεταπτυχιακών ΠΣ στο ΑΠΘ, αρκετά από αυτά έχουν αποφάσεις –εγκρίσεις Συνελεύσεων Τμημάτων-Συγκλητων άλλων πανεπιστήμιων και θα ακολουθήσουν και άλλες. Κάθε πρόταση έχει την ιδιομορφία της. Η Επιτροπή Κοσμητόρων και η Σύγκλητος θα πρέπει να συζητήσουν τις προτάσεις – εισηγήσεις των Τμημάτων, τα οποία αποτελούν τις βασικές εκπαιδευτικές και ακαδημαϊκές μονάδες (άρθρο 7) και το ακαδημαϊκό περιεχόμενο τους πρωτίστως, με σεβασμό στις αποφάσεις των Συνελεύσεων τους, στο πλαίσιο ενός αυτοδιοικουμένου πανεπιστημίου. Ουσιαστικά οι συνάδελφοι όλων των Τμημάτων αποφάσισαν, πρότειναν και ζητούν την έγκριση της Συγκλήτου (σύμφωνη γνώμη της Συγκλήτου Άρθρο 38 παρ. 3), η οποία φυσικά δεν θα περιοριστεί μόνο στο τυπικό αλλά θα υπεισέρθει και στην ουσιαστική πλευρά του σημαντικού αυτού θέματος. Φοβάμαι όμως για τελευταία φορά όσον αφορά το θέμα «διδάκτρων», εγγραφής ή παραβόλου ή όχι όπως προτείνεται από αρκετά τμήματα (βλ. παραπάνω άρθρο 8).

    Με το μήνυμα αυτό προσπαθώ να βοηθήσω τη συζήτηση ώστε να γίνει επι ρεαλιστικής βάσης προς το συμφέρον του πανεπιστήμιου, της εκπαίδευσης των φοιτητών μας και των δικών μας προσπαθειών που με τόση προθυμία και ζήλο προτείνουμε νέα ΜΠΣ. Τις θέσεις μου, όπως διαμορφώθηκαν από τις θέσεις των αποφάσεων των οργάνων της ΣΘΕ και θα συμπληρωθούν από τον εποικοδομητικό διάλογο της Διαβούλευσης, θα τις διατυπώσω στη Σύγκλητο αλλά και δημόσια.

    Συνοψίζοντας και θέτοντας τους κύρους άξονες της εισήγησής μου σημειώνω:

    -Τα ΜΠΣ είναι η καρδιά της σύγχρονης εκπαίδευσης και έρευνας στα πανεπιστήμια σήμερα και πρέπει να προχωρήσουμε με ταχείς ρυθμούς.

    -Τα Τμήματα εκφράστηκαν μέσω των Συντονιστικών των Μεταπτυχιακών τους και των Συνελεύσεων και αναμένουν την έγκριση από τη Σύγκλητο. Άρα η πανεπιστημιακή κοινότητα έχει εκφρασθεί με τις προτάσεις της.

    -Οι συνεχείς αναβολές, μέχρι σε ένα βαθμό δικαιολογημένες, γιατί πραγματικά δεν ήταν όλες οι προτάσεις ολοκληρωμένες, αλλά κυρίως από τις πολιτικές παρεμβάσεις μειοψηφικών ομάδων που διακόπτουν τη Σύγκλητο, είναι απαράδεκτες και μη αποδεκτές. Καθυστερούν την ολοκλήρωση των διαδικασιών με κίνδυνο να χαθεί ακόμη ένα ακαδημαϊκό έτος και να μην λειτουργήσουν τα νέα μεταπτυχιακά. Η αντίδραση μας θα είναι άμεση.

    – Η υποχρηματοδότηση δεν επιτρέπει πια στα πανεπιστήμια να αντιμετωπίσουν τα λειτουργικά τους έξοδα (ανελαστικές δαπάνες) και κατ’ επέκταση να λειτουργήσουν τα μεταπτυχιακά (μηδενική κρατική συμμετοχή). Να απαιτηθεί από την πολιτεία η εκπλήρωση της συνταγματικής της υποχρέωσης (εξαίρεση της παιδείας από τα μέτρα λιτότητας) και να ενισχύσει και τα ΜΠΣ

    -Η Σύγκλητος δεν μπορεί και δεν πρέπει να λάβει μια γενικευμένη απόφαση ότι ούτε επιβάλει δίδακτρα (άρθρο 16 Συντάγματος), ούτε ότι δεν τα αποδέχεται. Η δεύτερη βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα θα είναι ολέθρια για την πορεία της έρευνας και της εκπαίδευσης.

    -Τα ΜΠΣ που προτάθηκαν ποικίλουν και διαφοροποιούνται. Ανέξοδα θεωρητικά. Πολυέξοδα και ακριβά. Διεπιστημονικά πολλών Τμημάτων. Ξενόγλωσσα που προσπαθούν να φέρουν ξένους φοιτητές στα εσωστρεφή πανεπιστήμια μας και αρά γι’ αυτά μπορεί να γίνει συζήτηση για μεγαλύτερη συμμετοχή των ίδιων των φοιτητών (είδος διδάκτρων). Μ. Προγράμματα που τα στηρίζουν μερικώς Ερευνητικά Έργα, κ.α.

    – Τα έξοδα λειτουργίας των μεταπτυχιακών, που παρέχουν εξειδικευμένη γνώση, πρέπει να αντιμετωπιστούν από πολλές πηγές και με κρατική επιχορήγηση, από την Επιτροπή Ερευνών (ΕΛΚΕ), Χορηγούς, Συμμετοχή των ιδίων των φοιτητών με υλοποίηση προτάσεων, όπως εγγραφή, παράβολά κ.α. Μέριμνα υποτροφιών, απαλλαγές απόρων, αρίστων κ.α.

    – Τέλος, προσοχή στη διατύπωση της απόφασης της Συγκλήτου του 2008. Δεν είναι απαγορευτική όπως παρουσιάζεται ως πολιτικό σύνθημα. Πρέπει να εξεταστούν πρώτα τα πρακτικά για το πώς είναι διατυπωμένη.

    Σπύρος Β. Παυλίδης
    Καθηγητής Γεωλογίας Α.Π.Θ.
    Κοσμήτορας Σχολής Θετικών Επιστημών

  4. Δεν μπορουμε πλεον
    με την κρατική χρηματοδότηση να:
    -καλύψουμε διαφορετικά μεταπτυχιακα στο ιδιο τμημα ή διαφορετικές κατευθύνσεις
    -διοργανώσουμε συνεδρια προβολής του εργου μας στα μεταπτυχιακά
    -στειλουμε σε συνεδρια εξωτερικου διδασκοντες των μεταπτυχιακών
    -στειλουμε αριστες εργασιες των μεταπτυχιακών φοιτητών, σε συνεδρια του εσωτερικού
    -καλέσουμε επιστημονες απο το εξωτερικό για διαλεξεις
    -πραγματοποιησουμε διδασκαλία εξ αποστασεως [δηλαδή διδασκαλίας διεθνοποιησης]
    στην αγγλική γιατι και το τεχνολογικό μερος και το γλωσσικό απαιτουν εξειδικευμενο με εμπειρια προσωπικό
    -πληρωσουμε γραμματειακή υποστήριξη
    -πληρώσουμε εκπαιδευτικά ταξιδια

    Φοιτητές που δεν μπορουν να πληρώσουν διδακτρα ή τελη εγγραφής ανα εξαμηνο θα επρεπε να μπορουν να εργαζονται ανταποδοτικα είτε σε σπουδαστηρια, ειτε σε νησιδες υπολογιστών είτε σε άλλους χωρους που λογω ελλειψης προσωπικού δεν φιλοξενουν πλεον φοιτητές των μεταπτυχιακών όπως επίσης θα μπορουσαν να εργαζονται ενισχύοντας φοιτητές του μεταπτυχιακού σε τεχνολογικές γνώσεις απαραίτητες για την διεξαγωγη ασκήσεων και εργασιων ή και απλής ή διαδραστικής μελέτης.

  5. Θα πρέπει να διακρίνουμε μεταξύ διδάκτρων, αφενός, και τελών εγγραφής, αφετέρου.

    Α. Τέλη εγγραφής (droits d’inscription)

    Αυτά δεν είναι δίδακτρα και θα πρέπει να τα επιβάλουμε μέσω του Οργανισμού και του Εσωτερικού Κανονισμού του Ιδρύματος για ΟΛΟΥΣ ανεξαιρέτως τους φοιτητές ΟΛΩΝ των κύκλων σπουδών. Πρόκειται για συμβολική συμμετοχή του εγγραφόμενου φοιτητή σε κάποιο εξάμηνο ή έτος σπουδών στα έξοδα γραμματειακής υποστήριξης των σπουδών του. Θα μπορεί να προβλεφθεί μια διαβάθμιση ανάλογα με τον κύκλο σπουδών της τάξης, π.χ., των 20 ευρώ ανά εξάμηνο για κάθε φοιτητή του πρώτου κύκλου σπουδών, των 50 ευρώ ανά εξάμηνο για κάθε φοιτητή των μεταπτυχιακών προγραμμάτων σπουδών και των 100 ευρώ ανά έτος για κάθε διδακτορούχο φοιτητή.

    Β. Δίδακτρα (tuition fees)

    Βα. Σε προπτυχιακό επίπεδο.

    Δίδακτρα σε προπτυχιακό επίπεδο δεν πρέπει να έχουμε, διότι και η τριτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να παρέχεται δωρεάν με βάση το Σύνταγμα.

    Όταν, όμως, κάποιος φοιτητής υπερβαίνει τα ν έτη σπουδών του, τότε θα πρέπει να καταβάλει για κάθε επιπρόσθετο εξάμηνο σπουδών μέχρι το ν+2 ένα ποσό π.χ. δεκαπλάσιο των τελών εγγραφής του στο εν λόγω εξάμηνο. Το κράτος έχει την υποχρέωση να παρέχει δωρεάν ανώτατη εκπαίδευση σε κάποιον στα ν χρόνια φοίτησης, όχι αιωνίως.

    Στην περίπτωση αυτή, δεν θα πρόκειται για δίδακτρα, αλλά για τον πολλαπλασιασμό των τελών εγγραφής σε κάποιο πέραν των ν ετών εξάμηνο, που έχει κυρωτική και συνάμα ανταποδοτική μορφή, στο μέτρο που δεν είναι δυνατόν να ζητάμε από το κράτος να μας προσφέρει τις δωρεάν υπηρεσίες του πέραν του κανονικού χρόνου σπουδών εντελώς δωρεάν. Στην περίπτωση αυτή, πρέπει να συμβάλει και ο ενδιαφερόμενος παραπάνω.

    Ββ. Σε μεταπτυχιακό επίπεδο.

    1. Η νομιμότητα της πρόβλεψης

    Κατ’ αρχήν, η καταβολή διδάκτρων σε μεταπτυχιακό επίπεδο κρίθηκε ότι είναι συμβατή προς το Σύνταγμα με την απόφαση 2411/2012 της Ολομέλειας του ΣτΕ. Άρα, λοιπόν, οποιαδήποτε επιχειρήματα που θα μπορούσε να προβάλει κάποιος περί δήθεν παραβίασης του άρθρου 16 του Συντάγματος στην περίπτωση που αποφασισθεί να βάλουμε δίδακτρα και στα δικά μας μεταπτυχιακά, δεν ευσταθούν.

    2. Η σκοπιμότητα της πρόβλεψης

    Πιστεύω πως για όλους τους λόγους που αναφέρουν στις τοποθετήσεις τους οι συνάδελφοι ανωτέρω, η πρόβλεψη διδάκτρων ευλόγου ύψους σε μεταπτυχιακό επίπεδο είναι σκόπιμη.

  6. Πιστεύω και εγώ ότι δεν πρέπει/μπορεί να ληφθεί μια απόφαση με καθολική εφαρμογή στο ΑΠΘ. Ας αποφασίσει το κάθε Τμήμα πώς θέλει να κινηθεί.
    Η επιβολή διδάκτρων δεν πρέπει να απαγορεύεται. Αλλά σε καμία περίπτωση δεν πρέπει μέρος των τελών/διδάκτρων να πηγαίνει σε «υπερωριακή» αμοιβή των καθηγητών.
    Όσον αφορά τα τέλη/δίδακτρα σε προπτυχιακό επίπεδο, στα οποία αναφέρεται ο Παναγιώτης Γ., πιστεύω ότι ένα τέλος της τάξεως των 20 € για τα έτη ν είναι αποδεκτό, ενώ ένα τέλος της τάξεως των 100 € για τα έτη ν+ θα έλυνε αυτόματα το ζήτημα των ‘αιωνίων’, χωρίς τις ρυθμίσεις που (ματαίως;) θέσπισε ο νέος νόμος. Δίδακτρα σε προπτυχιακό επίπεδο δεν είναι κατά τη γνώμη μου σκόπιμα.
    ΠΘ

  7. Η συζήτηση για τα μεταπτυχιακά αν επικεντρωθεί στο ναι ή όχι δίδακτρα, δεν αξίζει να γίνει. Το θέμα είναι η ποιότητά τους, η ικανότητά τους να προσελκύουν αξιόλογους νέους και νέες, η ανταγωνιστικότητά τους με τα υπόλοιπα σε διεθνές επίπεδο και τέλος η οικονομική βιωσιμότητά τους, που στηρίζεται στα ερευνητικά προγράμματα των μελών που συμμετέχουν στο ΜΠΣ. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο λοιπόν και αντιγράφοντας ξένες πρακτικές μπορεί και πρέπει να λέει ένα ΜΠΣ ότι φέτος 5 θέσεις είναι με πλήρη υποτροφία από ερευνητικά προγράμματα (Research Assistance, RA), 3 θέσεις από χορηγίες και κληροδοτήματα, 3 θέσεις από υποτρόφους του ΙΚΥ ή ΕΛΚΕ και 6 θέσεις με εργασία εντός του τμήματος ή του πανεπιστήμιου (Teaching Assistance, TA). Όλοι πληρώνουν αλλά κανένας από την τσέπη του. Αν δεν υπάρχουν υποτροφίες και θέσεις εργασίας στο πανεπιστήμιο το μεταπτυχιακό ελαττώνει τoν αριθμό των εισακτέων και αν αυτό συνεχίζεται για δύο χρόνια ή περισσότερα διακόπτει τη λειτουργία του, γιατί με τα δίδακτρα το μέλλον του δεν θα είναι επίσης μακρύ. Οι γονείς δεν θα μπορούν πλέον (με εξαίρεση λίγους) να πληρώσουν, οι φοιτητές θα αναγκαστούν να δουλεύουν εκτός πανεπιστημίου και τότε ένα απαιτητικό ΜΠΣ δε μπορεί να στηρίζεται σε part time παρακολούθηση, αλλα μεταπτυχιακά θα τους δώσουν υποτροφία αν είναι πολύ ικανοί. Συμπέρασμα: Ναι στα δίδακτρα αλλά όχι από τους φοιτητές, αν δεν υπάρχουν χρήματα για υποτροφίες, RA ή TA να διακοπεί η λειτουργία ή να μην προχωρήσει χωρίς προϋπολογισμό και μελέτη για την κάλυψη των εξόδων από δικές του πηγές ή χορηγίες. Τέλος, ένα μεταπτυχιακό που δε στηρίζεται σε σοβαρή, ανταγωνιστική και χρηματοδοτούμενη έρευνα δε θα πάει μακριά και από επιστημονικής άποψης. Πρέπει το Πανεπιστήμιο σε όλα τα επίπεδα να αποφασίσει πρώτα πόσο κοστίζει η λειτουργία του (αλήθεια πόσο κοστίζει η καλή λειτουργία του ΑΠΘ), μετά να κλείνει τους λογαριασμούς του και μετά να αποφασίζει αν θα ζητήσει ή όχι δίδακτρα ή εγγραφή, διαφορετικά θα ζει μέσα στα σκουπίδια και τις εξαθλιωμένες βιβλιοθήκες και αμφιθέατρα…ή θα ζητά σακούλες για να μαζέψουν οι καθηγητές τα σκουπίδια από το LIDLE!
    Όταν τελείωσα όσα έγραφα, σκέφτηκα ότι γράφω αυτονόητα πράγματα και μετά πάλι σκέφτηκα, πόσο δύσκολα είναι τα αυτονόητα.

  8. Καλό είναι να γινει μια διακριση των ερευνητικών και των οικονομικών των τμηματων ανθρωπιστικών και κοινωνικών σπουδών σε αντιδιαστολή με πολυτεχνεια, θετικες επιστημες, ιατρική.
    Συνεχίζουν να επικρατουν 2 μυθοι:
    1. τα μαστερ ανθρωπιστικών δεν χρειαζονται χρηματοδότηση, «θεωριες» διδασκουν
    2. αν υπάρχουν καλοι, αριστοι ερευνητες τοτε θα εχουν και οικονομική αυτονομια τα μαστερ των ανθρωπιστικών.

    για το [1] ως παραδειγμα θα φερω την μεταφραση: σήμερα που δεν εχουμε οργανικές θεσεις για ιταλική γλώσσα στην μεση εκπαίδευση, εχουμε 24 θεσεις ορκωτων μεταφραστων ιταλικής που μπορουν να πληρωθουν με αποφοιτους προπτυχιακών και μεταπτυχιακων σπουδων στην μεταφραση. Αυτό για σχετικα μαστερ μας, σημαίνει: α. αγορα αδειων λογισμικών διαχείρισης ορολογιας, β. αγορα αδειων , λογισμικών προσβασης σε σωματα κειμενων, γ. αγορα λεξικών, δ. ανανέωση υπολογιστών με δυνατοτητα πολυμεσικής και εξ αποστασεως μεταφρασης.
    ως προς το [2] θα φερω προσεχως απο επιτροπή ερευνων στατιστικα για την ερευνα στις ανθρωπιστικές [ειναι περιορισμενη και σε διασπορα σε τμηματα και σε υψος χρηματοδότησης, επισης η αριστεια στις ανθρωπιστικές δεν εχει οριστει σε αντιδιαστολή με την αριστεια στις θετικές που ειναι απολύτως αποδεκτη και ως εννοια και ως διαδικασια απονομης της.

    εχουμε την ευκαιρια με τον κανονισμο να δουμε και το θεμα της αριστειας και το θεμα των ανταποδοτικών υποτροφιων στις ανθρωπιστικές.
    Για τις ανταποδοτικές προς φοιτητες αν εχουμε διδακτρα, εκτιμω πως αποτελουν λυση στα κενα βοηθητικού προσωπικού για την εξασκηση των φοιτητών των μεταπτυχιακων μας.

    παντως καλυτερα απο τα επισπευδοντα τμηματα ανθρωπιστικών κανεις δεν γνωριζει τις οικονομικες αναγκες των μεταπτυχιακων προγραμματων. Ας γινουν ελεγχοι επι των ελεγχων στα οικονομικα των μεταπτυχιακών, αλλα οι διαφορες ανθρωπιστικών – θετικών επιστημων παντα θα υπάρχουν στην μεθοδολογια, οχι στις αναγκες χρηματοδοτησης, εχω μιλησει για το θεμα σε προγενεστερο ποστ.

  9. Χρυσή Ευκαιρία για το ΑΠΘ

    Συνάδελφοι

    Παρακολουθώντας τη συζήτηση που διενεργείτε στο θέμα «Δίδακτρα στα ΠΜΣ» διαπιστώνω και εγώ, με τη σειρά μου, μια συζήτηση υψηλού επιπέδου, με βάσιμα επιχειρήματα και αντεπιχειρήματα. Συνεχίζοντας από εκεί σταμάτησε ο Κοσμήτορας της ΣΘΕ, κ. Παυλίδης, θεωρώ πως πολλοί συνάδελφοι όρθωσαν το ανάστημά τους και ξεπέρασαν στερεότυπα αναγνωρίζοντας την αναγκαιότητα προσαρμογής σε ένα σύστημα που δεν το βιώνουμε απλά, αλλά ένα σύστημα που έρχεται και που εάν δεν βρούμε τα κατάλληλα αντισώματα τις κρίσιμες αυτές στιγμές, θα χάσουμε για μια ακόμα φορά το τραίνο όχι μόνο μιας γενιάς αλλά πολλών άλλων. Ο ορθός και ακαδημαϊκός τους λόγος έδωσε πράγματι το έναυσμα μιας συζήτησης που ενδέχεται να καταλήξει σε συνθέσεις.
    Προτείνω να καταλήξουμε σε ένα σχέδιο δράσης με τις ακόλουθες παραδοχές:

    1. Βρισκόμαστε σε μια κρίσιμη χρονική περίοδο η οποία χρειάζεται έξυπνες στρατηγικές ανάπτυξης των μεταπτυχιακών προγραμμάτων σπουδών.
    2. Η χρονική περίοδος είναι κατάλληλη για να γίνουν οι αναγκαίες αλλαγές στο Πανεπιστήμιό μας.
    3. Είναι χρυσή ευκαιρία για το Αριστοτέλειο να δείξει την ωριμότητα που χρειάζεται ο Ευρύτερος Εκπαιδευτικός Στρατηγικός Σχεδιασμός της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στη χώρα μας.
    4. Είναι επίσης μια χρυσή ευκαιρία να αναδείξουμε τα συγκριτικά πλεονεκτήματα του ΑΠΘ έναντι άλλων ιδρυμάτων.
    5. Τα έγκυρα και έγκριτα ΠΜΣ του Αριστοτελείου θα πρέπει να διασφαλίζουν όχι μόνο προοπτικές αξιόλογων επιστημονικών προτάσεων αλλά και πλαίσια κοινωνικών δικτύων για την απασχόληση των αποφοίτων τους.
    6. Θεωρώ πως είναι επίσης μιας χρυσή ευκαιρία να δικαιώσουμε τα χαμηλά οικονομικά στρώματα δίνοντάς τους ευκαιρίες σε σπουδές υψηλού επιπέδου. Παράλληλα θα δίνουμε την ευκαιρία στους «σχετικά εύπορους» να παρακολουθήσουν ΠΜΣ υψηλού επιπέδου στη χώρα τους με μειωμένο κόστος.

    Αυτό που πρέπει να σκεφτούμε είναι τα κριτήρια των επιλογών των φοιτητών, τους τρόπους ανταποδοτικών υποτροφιών, το ποσοστό των υποτροφιών ανά ΠΜΣ, τις αναγκαίες δαπάνες, τους καταμερισμούς των δαπανών και άλλα συναφή ζητήματα. Για όλα αυτά εκτιμώ πως η επιτροπή Κοσμητόρων σε συνεργασία με συναδέλφους ειδικών επί των θεμάτων αυτών θα μπορούσαν να καταλήξουν σε μια ολκληρωμένη πρόταση, προς συζήτηση.

    Με εκτίμηση σε αυτό που γίνεται

    ΧΧ

  10. Οι παρατηρήσεις του κυρίου Βλάχου περιγράφουν κάποια από τα προβλήματα μεταπτυχιακών σε τομείς ανθρωπιστικών σπουδών που και φοιτητές με χαμηλές επιδόσεις – και προσδοκίες – προσελκύουν και επί της ουσίας λειτουργούν ως μερικής φοίτησης (part-time). Νομίζω ότι επιβάλλεται να καταστούν τα μεταπτυχιακά α΄ κύκλου ετήσια με δυνατότητα διετούς, μερικής φοίτησης για εργαζόμενους ή/και γονείς φοιτητές. Επίσης, η καταβολή διδάκτρων με αυστηρά, εισοδηματικά και άλλα κριτήρια, θα διευκόλυνε όχι μόνο την αναβάθμιση των προγραμμάτων, όπως ήδη επισήμανε ο Β. Γούναρης, αλλά και την παροχή υποτροφιών, πέραν των προβλεπόμενων, σε καλούς φοιτητές με χαμηλό εισόδημα.

  11. Μια διαδικαστική παρέμβαση, πρώτα. Όπως ανέφερε ο Σπύρος Παυλίδης (σχόλιο 3), δεν υπάρχει «απόφαση» της Συγκλήτου του Α.Π.Θ. που δεν επιτρέπει τα δίδακτρα στα μεταπτυχιακά επ’ αόριστον, δεν θα μπορούσε να υπάρξει νομίμως, αλλά προφορικές δεσμεύσεις πρυτάνεων του Α.Π.Θ. τα τελευταία χρόνια ότι δεν θα φέρουν προς συζήτηση στη Σύγκλητο μεταπτυχιακά με δίδακτρα. Επομένως, καλώς συζητείται το θέμα από τα μέλη ΔΕΠ, πρέπει να συζητηθεί και από την Επιτροπή Κοσμητόρων, όπως και από τη Σύγκλητο. Πρέπει, επίσης να διαμορφωθεί ένα πλαίσιο λειτουργίας στον Οργανισμό του Ιδρύματος.
    Επί της ουσίας, τώρα. Χρειάζεται χρόνος και συνεργασία με τα Κληροδοτήματα και την Εταιρεία Διαχείρισης της Περιουσίας του Α.Π.Θ. για να διαμορφωθούν οι συνθήκες για υποτροφίες, διδακτική ή ερευνητική απασχόληση των φοιτητών κτλ., όπως πολύ σωστα αναφέρει ο Λουκάς Βλάχος (σχόλιο 7) και ο Χάρης Χιντήρογλου (σχόλιο 9) ότι πρέπει να είναι ο στόχος μας. Πρέπει να αρχίσει αμέσως η προετοιμασία, αλλά μεταπτυχιακά αυτού του είδους δεν μπορούν να λειτουργήσουν του χρόνου. Μέχρι να λειτουργήσουν με τους όρους αυτούς – έστω, με στόχο τους όρους αυτούς – πρέπει να υιοθετηθούν μεταβατικές λύσεις είτε χωρίς δίδακτρα είτε, το πολύ, με τέλος εγγραφής, και απαγόρευση αμοιβής των διδασκόντων μελών ΔΕΠ του Α.Π.Θ., όπως γράφει ο Παναγιώτης Θανασάς (σχόλιο 6). Επιπλέον, πρέπει να διαμορφωθούν μεταπτυχιακά με δίδακτρα, αγγλόφωνα, στο πρότυπο των προγραμμάτων της δια βίου του Α.Π.Θ. που έχουν δίδακτρα και απευθύνονται σε μη ελληνόφωνους. Τα δυνάμει αντικείμενα τα συζητάμε, εγώ σκέφτομαι τις ανθρωπιστικές σπουδές. Και αυτά, όμως, πρέπει να διέπονται από τον οργανισμό.

    Μ. Χρυσανθόπουλος

  12. Αν ξεκινήσω από την αρχική διατύπωση του ερωτήματος προς διαβούλευση «Πρέπει να διατηρηθεί η απόφαση της Συγκλήτου που δεν επιτρέπει τα δίδακτρα στα μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών;», η οποία αποφατικά τονίζει το «δεν επιτρέπει», συνιστά, πιστεύω, σημαντική πρόοδο και μόνο το γεγονός ότι συζητούμε ένα θέμα που πριν από κάποια χρόνια θεωρείτο ταμπού για την Ελληνική Ανώτατη Εκπαίδευση.

    Εδώ θα καταθέσω πολύ σύντομα την εμπειρία μου από τα υψηλά δίδακτρα του ΕΑΠ σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο. Αναμφίβολα οι φοιτητές έχουν το οικονομικό θέμα συνεχώς στη σκέψη τους. Τρέμουν στην ιδέα ότι θα πρέπει να καταβάλουν εκ νέου δίδακτρα, εάν αποτύχουν στις εξετάσεις. Αιώνιοι φοιτητές, επομένως, δεν υπάρχουν, δεν έχουν τέτοιες πολυτέλειες. Από την άλλη υπάρχουν φοιτητές, οι οποίοι διακόπτουν τις σπουδές τους λόγω διδάκτρων. Και είναι καλοί φοιτητές, συνειδητοποιημένοι.

    Δεν υπάρχει επομένως μονοσήμαντη απάντηση. Οι αποφάσεις δεν πρέπει να έχουν καθολική ισχύ. Αλλά σίγουρα η στείρα άρνηση και σε αυτό τον τομέα δεν μπορεί παρά να ενταχθεί στις γνωστές αγκυλώσεις του πρόσφατου εκπαιδευτικού παρελθόντος.

    Ευάγγελος Αλεξίου
    Τμήμα Φιλολογίας

  13. Θα πρεπει να τηρηθουν καποιες αρχες στους τυπους και την ουσια: δεν εχει κυρος ουσιαστικό η αξιολογική περιγραφή μεταπτυχιακών στα οποια δεν εργαζομαστε και η οποία αξιολογική κριση προκύπτει εξω απο διαδικασιες εξωτερικής αξιολόγησης.
    Συνάδελφοι που εκφραζουν αξιολογικές κρισεις εστω και χωρις κατονομασια μεταπτυχιακών απλα δημιουργουν εντυπώσεις που στην περιοδο που διανύουμε δεν βοηθουν στον βελτιστο στρατηγικό σχεδιασμο του μελλοντος όλων μας.
    Διατυπώσεις οπως καποια μεταπτυχιακα των ανθρωπιστικών που φερονται ως υποβαθμισμενα ή πρεπει να εχουν εγκυρη τεκμηρίωση ή να μην γινονται.

  14. Συμμετέχοντας σε μια συνεργασία το περασμένο σαββατοκύριακο, συζήτησα με συνάδελφους (αστρονόμους) από πολλά ελληνικά πανεπιστήμια. Υπάρχει ένα πεδίο λαμπρό στο θέμα «Μεταπτυχιακά και ecourses και ebooks». Η έρευνα για την ανάπτυξη φθηνότερης αλλά ποιοτικής (μαζικής) διδασκαλίας και εκπαίδευσης μέσα από μοντέρνες μεθόδους δεν είναι πολύ μακριά μας, είναι εδώ και προτείνω να οργανώσει ο ΕΣΔΕΠ (σε συνεργασία με το ΠΑΜΑΚ και το ΔΠ) μια συζήτηση (σε συνεργασία και με το ΣΙ, πρυτανεία και Σύγκλητο) σε αυτό το θέμα. Τα μεταπτυχιακά στο μέλλον θα πουλάνε διαδικτυακά υπηρεσίες και θα έχουν έσοδα από αυτό. Απεχθάνομαι τις γενικολογίες και τις Ημερίδες για τις Ημερίδες… προτιμώ να καλέσουμε ειδικούς από τα πανεπιστήμια σε Ευρώπη και Αμερική που δουλεύουν τώρα το πανεπιστήμιο του 2020 και τα ΜΠΣ που θα προτείνουμε να έχουν στοιχεία από το μέλλον. Να κατατεθεί τώρα πρόταση στο ΕΛΚΕ για χρηματοδότηση και η οργάνωση για να γίνει το φθινόπωρο του 2014 η Ημερίδα (στην δική μας οργανωτική επιτροπή να μπουν οι νεότεροι ηλικιακά συνάδελφοι που ενδιαφέρονται και θα ζήσουν αυτή την εκπαιδευτική πραγματικότητα).

  15. Επιτρέψτε μου μια δευτερολογία:

    1. Επί της διαδικασίας, η απόφαση της Συγκλήτου για τα δίδακτρα στα μεταπτυχιακά είναι ένα ΜΕΡΟΣ μόνο του προβλήματος. Και η Σύγκλητος έχει περιορισμένες σχετικά αρμοδιότητες από τον νέο νόμο (έχει, συντρέχουσες). Το θέμα ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ να περιοριστεί στα «δίδακτρα στα μεταπτυχιακά όπως αποφασίσει η Σύγκλητος». Το θέμα είναι πλέον του ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ και του ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ, δύο κεντρικών εργαλείων του νέου θεσμικού πλαισίου. Ο νόμος προβλέπει ποιο εργαλείο πρέπει/μπορεί να προβλέπει τι και πώς υιοθετείται το εργαλείο αυτό. Μην κολλάτε στην απόφαση της Συγκλήτου. Το θέμα είναι του Οργανισμού και του Εσωτερικού Κανονισμού και ο νόμος λέει τι πρέπει ή τι μπορούν να περιλαμβάνουν τα δυο αυτά εργαλεία, καθώς και πώς καταρτίζονται και πώς υιοθετούνται τα δυο αυτά εργαλεία.

    2. Επί της ουσίας, σας παρακαλώ να διακρίνετε το ζήτημα των ΔΙΔΑΚΤΡΩΝ από αυτό των ΤΕΛΩΝ ΕΓΓΡΑΦΗΣ. Άλλο δίδακτρα, άλλο τέλη εγγραφής. Ακόμη και σε στρατηγικό επίπεδο, θα πρέπει να διακρίνουμε αυτά τα δυο. Πρέπει να τα διεκδικήσουμε ξεχωριστά. Και πρέπει να τα διεκδικήσουμε ΚΑΙ ΤΑ ΔΥΟ.

    Επιτρέψτε μου ένα ελαφρύ πλην διδακτικό σχόλιο. Το 1998 είχαμε εισαγάγει στη Νομική την παραγωγή φακέλων εργασίας μαθήματος σε όλα τα μαθήματα. Αντέδρασαν -ως συνήθως- οι γνωστές δημοκρατικές παρατάξεις, διότι -λέει- αυξάναμε την ύλη, απαιτώντας επιπλέον να διανέμεται δωρεάν το τομίδιο των (αυστηρά κάτω των 100 σελίδων σύμφωνα με τις προδιαγραφές που επιβάλαμε) φωτοτυπιών που μοιράζαμε (δικαστικές αποφάσεις, άρθρα, βιβλιογραφία, κλπ.). Σε μια πιο προχωρημένη μορφή στο έργο, μετατρέψαμε τους φακέλους σε ηλεκτρονικούς, φτιάχνοντας μια δική μας πρωτοποριακή τότε βάση δεδομένων. Και σε μεταγενέστερη φάση πήραμε το blackboard κεντρικά στη Βιβλιοθήκη, το οποίο ξεκίνησε ιστορικά όπως το περιγράφω ανωτέρω. Στην πρώτη φάση του έργου, λοιπόν, κάποιος πνευματώδης φοιτητής τότε, μου απάντησε όταν του είπα ότι δεν θα του κόστιζε το εξάμηνο για κάθε μάθημα ούτε ένα ποτό της βραδυνής του εξόδου: «φίλε, άκου, για να μπορούμε να πάμε σε κάνα μαγαζί τής προκοπής, θα πρέπει η παιδεία να είναι δωρεάν»…

Αφήστε μια απάντηση